Problemy z prostatą to dosyć powszechny problem, szczególnie u panów po 50-tce. Jakie są najczęstsze objawy przerostu gruczołu krokowego? Jak dbać o prostatę? Co wpływa na rozwój problemów z prostatą? Jeśli zastanawiasz się, co lubi prostata, a czego nie lubi prostata, warto spojrzeć na temat szerzej niż tylko przez pryzmat wieku. Znaczenie mają m.in. sposób odżywiania, aktywność fizyczna, masa ciała, używki oraz regularna kontrola zdrowia. Objawy związane z oddawaniem moczu nie zawsze wynikają wyłącznie z przerostu gruczołu krokowego, dlatego utrzymujące się lub nasilające dolegliwości wymagają konsultacji lekarskiej.
Skąd się biorą objawy przerostu prostaty? Przyczyny
Męskie problemy, takie jak problemy z prostatą, choć są powszechną dolegliwością, to panowie wciąż traktują je jak tematy tabu. Mimo szerokiej wiedzy na temat przerostu prostaty i innych schorzeń tego gruczołu, mężczyźni niechętnie mierzą się z tym problemem. Ale na szczęście to się zmienia.
Gruczoł krokowy (inaczej: prostata, stercz) to niewielkich rozmiarów gruczoł umiejscowiony tuż pod pęcherzem moczowym. Podstawowa i najważniejsza funkcja prostaty to produkcja płynu będącego składnikiem spermy, w którym zanurzone są plemniki. Płyn ten jest ważny dla żywotności i ruchliwości plemników, co bezpośrednio przekłada się na płodność i możliwość poczęcia dziecka. Prostata otacza cewkę moczową, dlatego zmiany w obrębie tego gruczołu, w tym jego przerost, mają proste przełożenie na pojawienie się i nasilenie problemów z oddawaniem moczu.
Łagodny rozrost prostaty (BPH) jest związany przede wszystkim ze zmianami zachodzącymi w gruczole wraz z wiekiem. Objawy ze strony dolnych dróg moczowych mają jednak wieloczynnikowe podłoże i nie zawsze ich przyczyną jest sam przerost prostaty. Podobne dolegliwości mogą towarzyszyć m.in. zaburzeniom pracy pęcherza, zakażeniom dróg moczowych czy innym chorobom układu moczowego.
Z wiekiem w męskim organizmie zachodzą pewne zmiany, jedną z nich jest rozpoczynające się ok. 45 roku życia zmniejszenie produkcji testosteronu oraz zmiana jego struktury w dihydrotestosteron. To właśnie te dwa procesy są uznawane za podstawowe i najważniejsze przyczyny przerostu gruczołu krokowego. Ale nie tylko testosteron jest odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie prostaty. Fakt, że u coraz młodszych mężczyzn stwierdza się rozrost tego gruczołu, potwierdza, że do przyczyn tego procesu przyczyniają się także dieta bogata w tłuszcze i cholesterol, nadwaga w młodym wieku, tryb życia, palenie papierosów i stosowanie używek. Wiedząc o tym, warto zawczasu stosować profilaktykę, a w odpowiednim momencie wykonać zalecane badania.
Problemy z prostatą – jak dbać o gruczoł krokowy?
Warto jednak unikać przedstawiania zmian testosteronu jako jedynej przyczyny przerostu prostaty. Proces ten jest złożony i obejmuje zmiany hormonalne oraz tkankowe zachodzące wraz z wiekiem. Styl życia może mieć znaczenie dla ogólnego zdrowia metabolicznego i układu moczowego, ale nie można na jego podstawie przewidzieć, czy u konkretnego mężczyzny rozwinie się BPH.
Rozrost prostaty następuje powoli i w początkowej fazie nie daje objawów. Pierwsze symptomy to problemy z oddawaniem moczu wynikające z coraz mocniejszego naciskania powiększającej się prostaty na cewkę moczową. Początkowo mężczyzna może odczuwać także zwiększający się dyskomfort oraz zaburzenia funkcji seksualnych (spadek libido, problemy z erekcją). Zauważalne stają się problemy z rozpoczęciem oddawania moczu, pojawia się uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza, oddawanie moczu po kropelce, urywanym strumieniem. Może się zdarzyć popuszczanie po wyjściu z toalety. Mówi się wówczas o łagodnym rozroście prostaty. Już na tym etapie warto włączyć działania zapobiegawcze.
Do typowych objawów ze strony dolnych dróg moczowych należą także częstsze oddawanie moczu, naglące parcie oraz konieczność wstawania w nocy. Sam zestaw objawów nie pozwala jednak potwierdzić BPH – potrzebna jest odpowiednia ocena lekarska.
Jak zapobiegać rozrostowi prostaty?
Profilaktyka oraz działania wdrożone już przy pierwszych objawach przerostu prostaty pomagają w radzeniu sobie z tym problemem. Nie istnieje jeden sposób, który gwarantowałby zatrzymanie przerostu prostaty. Można natomiast ograniczać czynniki niekorzystne dla ogólnego zdrowia i nie ignorować objawów ze strony układu moczowego. Wczesna konsultacja pozwala ustalić, czy wystarczająca będzie obserwacja, zmiana codziennych nawyków, czy potrzebne jest leczenie.
Regularne badania: PSA, per rectum, USG jamy brzusznej
Już od 40. roku życia każdy mężczyzna powinien przynajmniej raz w roku przechodzić badania profilaktyczne pod kątem zmian w obrębie prostaty. Podstawą jest badanie gruczołu krokowego u lekarza urologa wykonywane per rectum (przez odbyt). Przy podejrzeniu przerostu prostaty lekarz zwykle zleca także wykonanie USG jamy brzusznej. W dalszej diagnostyce prawdopodobnie pojawi się także potrzeba wykonania badania laboratoryjnego, w którym oznacza się poziom PSA – antygenu swoistego dla prostaty. Podwyższenie tego wskaźnika jest sygnałem ostrzegawczym i wskazaniem do pogłębienia diagnostyki. Po 45. roku życia wszyscy mężczyźni powinni rutynowo co roku wykonywać to badanie.
Nie ma uniwersalnej zasady, że każdy mężczyzna od 40. roku życia powinien co roku wykonywać PSA, USG i badanie per rectum. Dobór badań zależy m.in. od wieku, objawów, indywidualnego ryzyka raka prostaty i rozmowy z lekarzem. PSA nie jest swoistym testem wyłącznie dla nowotworu – podwyższony wynik może występować również przy łagodnym powiększeniu prostaty czy zapaleniu. Jeżeli występują objawy ze strony dolnych dróg moczowych, lekarz może uwzględnić w diagnostyce m.in. wywiad, badanie fizykalne, badanie per rectum, analizę moczu, ocenę zalegania moczu po mikcji, uroflowmetrię, a w określonych sytuacjach PSA i badania obrazowe.
Suplementy i leki na prostatę
Profilaktycznie oraz przy pierwszych objawach problemów z prostatą warto stosować suplementy diety oparte na naturalnych wyciągach roślinnych, które stymulują prawidłowe funkcjonowanie prostaty. Przy łagodnym przeroście gruczołu krokowego warto sięgnąć po lek na prostatę dostępny bez recepty, który wspomaga leczenie tej dolegliwości i pomaga zachować prawidłowe funkcjonowanie układu moczowo-płciowego.
Leki bez recepty nie powinny być traktowane jako sposób na samodzielne leczenie każdego problemu z prostatą. Ich zastosowanie powinno odpowiadać wskazaniom konkretnego produktu, a przy utrzymujących się objawach konieczna jest konsultacja. Nie należy również utożsamiać suplementu diety z lekiem – są to różne kategorie produktów. Zwróć uwagę na informacje, które przekazuje producent leków.
Jeżeli zastanawiasz się, jak wyleczyć prostatę, odpowiedź zależy przede wszystkim od rozpoznania.Łagodny rozrost prostaty, zapalenie gruczołu krokowego i rak prostaty wymagają zupełnie innego postępowania. Dlatego nie ma jednego preparatu ani domowej metody, która byłaby właściwa dla wszystkich mężczyzn.
Dieta, aktywność fizyczna, zmiana trybu życia
Podobnie jak stosowanie preparatów na prostatę, tak prowadzenie zdrowego trybu życia i właściwa dieta, są ważnymi elementami zarówno profilaktyki, jak i leczenia zaburzeń prostaty. Regularna aktywność fizyczna, wyeliminowanie alkoholu, rzucenie palenia oraz zdrowa dieta są ważne nie tylko w zapobieganiu problemom z prostatą.
Co lubi prostata? Przede wszystkim zdrowy styl życia, regularną aktywność fizyczną, prawidłową masę ciała i zbilansowaną dietę. Nie ma jednego produktu spożywczego, który chroniłby gruczoł krokowy przed wszystkimi chorobami, dlatego ważniejszy jest cały sposób żywienia i codzienne nawyki.
Z jadłospisu należy wykluczyć tłuste mięso, mleko i jego przetwory, a włączyć więcej produktów roślinnych i tłuste ryby morskie. Warzywa, owoce i oleje roślinne (zwłaszcza olej z pestek dyni) korzystnie wpływają na kondycję gruczołu krokowego. Warto pić herbaty ziołowe, np. te z pokrzywy lub z owoców palmy sabal.
Nie oznacza to jednak, że każdy mężczyzna powinien całkowicie wykluczyć z jadłospisu mleko, jego przetwory czy określone rodzaje mięsa. Bezpieczniejsze i bardziej uniwersalne jest ograniczenie nadmiaru produktów wysoko przetworzonych, tłuszczów nasyconych, alkoholu oraz zadbanie o odpowiednią ilość warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i źródeł zdrowych tłuszczów.
Czy soda oczyszczona z miodem pomaga na prostatę?
Soda oczyszczona z miodem na prostatę nie jest potwierdzoną metodą leczenia chorób gruczołu krokowego. Brakuje wiarygodnych podstaw, aby stosować sodę oczyszczoną z miodem jako terapię przerostu prostaty, zapalenia prostaty czy raka prostaty. Taki sposób nie powinien zastępować diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Podobnie należy podchodzić do innych internetowych porad obiecujących szybką poprawę funkcjonowania prostaty. Jeżeli pojawiają się problemy z rozpoczęciem mikcji, słaby strumień moczu, częste oddawanie moczu, parcia naglące, wstawanie w nocy lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, właściwym krokiem jest ocena przyczyny dolegliwości.
Jak obniżyć PSA i co oznacza podwyższony wynik?
Pytanie, jak obniżyć PSA, wymaga najpierw ustalenia, dlaczego poziom antygenu jest podwyższony. PSA może zwiększać się m.in. w związku z łagodnym powiększeniem prostaty, zapaleniem lub innymi zmianami w obrębie gruczołu, a sam wynik nie pozwala rozpoznać raka prostaty.
Dlatego nie należy skupiać się wyłącznie na tym, jak obniżyć PSA prostaty za pomocą diety, suplementów czy domowych sposobów. Najważniejsze jest ustalenie przyczyny wyniku i postępowanie zgodne z zaleceniami lekarza. W zależności od sytuacji może być potrzebne powtórzenie badania lub wykonanie kolejnych badań diagnostycznych.
Hemoroidy a prostata – czy istnieje związek?
Jaki związek mają hemoroidy a prostata? Są to różne schorzenia dotyczące innych struktur. Hemoroidy dotyczą naczyń i tkanek w okolicy odbytu, natomiast prostata jest gruczołem znajdującym się pod pęcherzem moczowym. Objawy mogą jednak występować jednocześnie, a niektóre dolegliwości w obrębie miednicy mogą być przez pacjenta trudne do jednoznacznego przypisania do konkretnego narządu.
Jeśli pojawiają się jednocześnie problemy z oddawaniem moczu, ból w obrębie miednicy, krwawienie z odbytu lub inne niepokojące objawy, warto omówić je z lekarzem zamiast zakładać, że wszystkie wynikają z jednego schorzenia.
Kiedy problemy z prostatą wymagają konsultacji?
Do lekarza warto zgłosić się w przypadku nowych, utrzymujących się lub nasilających problemów z oddawaniem moczu. Szczególnej uwagi wymagają także krew w moczu, niemożność oddania moczu, nawracające zakażenia układu moczowego, silny ból oraz wyraźne pogorszenie objawów. Objawy ze strony układu moczowego nie muszą oznaczać raka prostaty, ale wymagają właściwej oceny.
Nie warto więc czekać na moment, w którym codzienne korzystanie z toalety zacznie znacząco ograniczać aktywność lub sen. Wczesna konsultacja pozwala ustalić przyczynę dolegliwości i dobrać odpowiednie postępowanie. Przeczytaj też inne artykuły na naszym blogu, np. o tym, jaki lek na zapalenie pęcherza warto stosować.